App Store’da yakında
← Çalışma notları

YÖKDİL

YÖKDİL’de sayıları okumak: increased by mi, increased to mu?

Bir okul serasında iki tepsinin her birine 100 tohum ekildiğini düşün. İlk tepside 40, ikincide 60 tohum filizleniyor. Sonuçları İngilizce anlatan iki cümle de doğru olabilir:

The germination rate rose to 60%.
The germination rate rose by 20 percentage points.

İlk cümlede to seni karşılaştırmanın sonundaki değere, yani yüzde 60’a götürür. İkincide by iki oran arasındaki mesafeyi verir. Yüzde 40 ile yüzde 60 arasında 20 yüzde puanı vardır.

Peki “rose by 50%” da denebilir mi? Evet. Bu kez artışı başlangıç değeriyle karşılaştırırsın. İlk tepsideki 40 filize göre 20 ilave filiz, 40’ın yarısı kadar artış demektir. By tek başına hangi hesabın yapıldığını söylemez. Arkasından gelen birimi de oku.

Bir sonuç cümlesini sen seç

Yeni bir ölçümde oran yüzde 50’den yüzde 55’e çıkıyor. Başlangıca göre oransal artışı hangi ifade verir?

Üçüncü ifade. Fark 5, başlangıç 50. Beşi elliye böldüğünde 0,10 elde edersin. İlk iki ifade de ölçümlerle uyumlu. Ancak ilki son değeri, ikincisi yüzde puan farkını bildiriyor. Okuduğun sorunun hangi büyüklüğü sorduğu seçimini değiştirir.